Prawo Cywilne: koszty dochodzenia wierzytelności - rekompensata 40 euro.

Rekompensata w wysokości 40 EUR stanowi ryczałtowe odszkodowanie należne wierzycielowi za koszty dochodzenia wierzytelności w transakcjach handlowych. O takim charakterze tego świadczenia przesądza już samo literalne brzmienie art. 10 ust. 1 Ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U.2016.684 t.j) zgodnie z którym wierzycielowi przysługuje od dłużnika, bez wezwania, równowartość kwoty 40 euro stanowiącej rekompensatę za koszty odzyskiwania należności.

 

Omawiany ryczałt nie ma charakteru bezwzględnego, bowiem obowiązuje tylko i wyłącznie w granicach kwoty 40 EUR. Oznacza to, iż jeżeli koszty dochodzenia wierzytelności poniesione przez wierzyciela nie przekraczają 40 EUR, otrzyma on w razie zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego wskazaną powyżej kwotę, niezależnie od rzeczywistych kosztów.

 

Jednakże, gdyby wierzyciel poniósł wyższe koszty dochodzenia wierzytelności uprawniony jest on wówczas do żądania od dłużnika zwrotu kosztów odzyskiwania wierzytelności w wymiarze rzeczywiście poniesiony, o czym jednoznacznie stanowi ust. 2 art. 10 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

 

Treść ustępu 2 wspomnianego już artykułu jest lakoniczna i ogranicza się jedynie do przyznania wierzycielowi uprawnienia do dochodzenia odszkodowania przewyższającego kwotę ryczałtu, jeżeli wierzyciel poniósł koszty przewyższające tę kwotę.

 

W tej sytuacji warto zwrócić uwagę na Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2016 r. sygn. akt. I Ca 110/16 zapadły na gruncie poniższego stanu faktycznego.

 

Powód domagał się zapłaty kwoty 124 002,70 zł z tytułu realizacji umowy, której przedmiotem był druk książek. Powód wykonał swoje zobowiązanie, lecz nie otrzymał za swoje świadczenie pełnego wynagrodzenia. Oprócz kwoty wierzytelności wraz odsetkami powód domagał się również zwrotu kosztów windykacji wierzytelności od pozwanego w wysokości 32 634,70 zł. Na dowód poniesienia kosztów dochodzenia wierzytelności w powyższej kwocie powód przedstawił Fakturę VAT.

 

Nie wchodząc w szczegóły rozstrzygnięcia w przedmiocie należności głównej, Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Apelacyjny oddalił powództwo w zakresie kwoty 32 634,70 zł z tytułu windykacji należności zasądzając jedynie równowartość kwoty 40 EUR.

 

Oddalając żądanie Sąd Apelacyjny powołał się na art. 5 KC – naruszenie prawa podmiotowego przez powoda, co akurat nie jest zaskoczeniem zważywszy na postawę dłużnika który dążył do spłaty wierzytelności oraz polubownego załatwienia sprawy.

 

Ciekawą kwestią jest natomiast wywód zaprezentowany przez Sąd Apelacyjny na gruncie artykułów 10 ust. 2 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w związku z art. 455 kc i art. 6 kc. W uzasadnieniu wyroku sąd bowiem wskazał, iż ”przepis art. 10 ust 2 nie zdejmuje z wierzyciela obowiązku wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia. Jeżeli więc koszty windykacyjne przekroczą równowartość 40 euro wierzyciel zobowiązany jest zgodnie z treścią art. 455 kc wezwać dłużnika do zapłaty”.

 

W omawianej sprawie powód nie wezwał pozwanego do zapłaty kwoty dochodzonej wierzytelności ujawnionej w pozwie, w rezultacie nie mógł przedstawić wezwania do zapłaty kosztów windykacji wietrzności, co zdaniem sądu było równoznaczne z niesprostaniem przez powoda ciężarowi dowodem z art. 6 kc a w konsekwencji niewypełnieniem obowiązku nałożonego przez art. 455 kc.

 

Tym samym mając na uwadze powyższe uznać należy, iż pomimo redakcji ust. 2 art. 10 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w sposób, który pozwala na przyjęcie, iż w kwestiach w nim nie uregulowanych stosuje się ust. 1 tegoż artykułu – zasady dochodzenia roszczeń w nich uregulowanych są zgoła odmienne.

 

Żądając zryczałtowanego odszkodowania w wysokości 40 EUR, wierzyciel zgodnie z literalnym brzmieniem art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych nie ma obowiązku wzywania dłużnika do zapłaty, które może zostać wysunięte dopiero na etapie wnoszenia pozwu do sądu. Dochodząc zaś kosztów rzeczywistych, wyższych od 40 EUR wierzyciel nie jako przechodzi z reżimu ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych na zasady ogólne prawa cywilnego zgodnie z którymi w celu nadania roszczeniu charakteru wymagalności wierzyciel winien wezwać dłużnika do spełnienia świadczenia.

 

Konsekwencją tego stanowiska, wzbudzającego wątpliwości jest konieczność uwzględniania przez wierzycieli kosztów windykacji wierzytelności o o ile przewyższają one równowartość 40 EUR w wezwaniu do zapłaty kierowanym do dłużnika, pod rygorem utraty roszczenia. 

Zaufali nam m.in.:
© Tomasz Madejczyk Kancelaria prawna Bełchatów
design: iNTERCODE