Prawo Cywilne: nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów–abstrakcyjna kontrola wzorca.

Główną nowością wprowadzoną przez nowelizację ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest przyznanie Prezesowi UOKiK kompetencji do orzekania w sprawach o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone w ramach tzw. kontroli abstrakcyjnej.

Dotychczas tj. do 16.04.2016 r., rozstrzyganie w przedmiocie uznania postanowień wzorca za niedozwolone było sądowym postępowaniem odrębnym uregulowanym w art. 47935 – 47945 KPC toczącym się przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uprawnionymi do wniesienia powództwa były organizacje konsumenckie, rzecznicy konsumentów, indywidualni konsumenci czy wreszcie sam Prezes UOKiK. W przypadku uwzględnienia powództwa sąd uznawał określone postanowienia wzorca umowy za niedozwolone oraz zakazywał ich wykorzystania. Prawomocny wyrok SOKiK korzystał z rozszerzonej prawomocności z chwilą wpisania postanowienia uznanego za niedozwolone do rejestru klauzul niedozwolonych prowadzonego przez Prezesa UOKiK.

Omawiana nowelizacja zmienia powyższy model sądowej kontroli klauzul niedozwolonych przenosząc abstrakcyjną kontrolę klauzul do postępowania administracyjnego. W ramach nowego modelu to Prezes UOKiK będzie dokonywał oceny zgodności z prawem określonego postępowania umownego w drodze decyzji administracyjnej.

W przypadku uznania postanowienia umownego za niedozwolone Prezes UOKiK zakazuje jego stosowania, a ponadto w decyzji o której mowa powyżej może określić środki usunięcia skutków niedozwolonego postanowienia umownego.

Ustawodawca zdecydował się na wyszczególnienie dwóch środków – obowiązku poinformowania konsumentów będących stroną umów zawartych z wykorzystaniem abuzywnego o uznaniu tego postanowienia za niedozwolone oraz obowiązku złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i formie wskazanej w decyzji poprzedzając je zwrotem w szczególności co oznacza, iż Prezes UOKiK będzie mógł zastosować inne środki zmierzające do usunięcia skutków naruszenia zakazu stosowania postanowień abuzywnych jeżeli tylko uzna jej za proporcjonalne do wagi i rodzaju naruszenia oraz konieczne do usunięcia jego skutków.

Dodatkowo Prezes UOKiK będzie miał możliwość nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości do 10% obrotu osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym rok nałożenia kary – w sytuacji samego naruszenia zakazu stosowania we wzorcach umownych niedozwolonych postanowień umownych, o których mowa w art. 3851 § 1 KC.

Odnotować jednakże należy, iż przed wydaniem przez Prezesa UOKiK decyzji zakazującej, możliwe jest polubowne zakończenie postępowania poprzez wydanie decyzji w której Prezes UOKiK akceptuje zaproponowanych przez przedsiębiorcę sposób usunięcia skutków naruszenia zakazu. W przypadku takiej decyzji zobowiązaniowej, co do zasady nie nakłada się na przedsiębiorcę kar finansowych o których mowa powyżej.

Zaufali nam m.in.:
© Tomasz Madejczyk Kancelaria prawna Bełchatów
design: iNTERCODE